Tàu đổ bộ “nhảy dù”
Hôm 27.5.2011, khi 2 cầu trục sức nâng 50 tấn mỗi chiếc của xưởng lắp ráp cùng hoạt động để di chuyển và hạ một tàu đổ bộ đệm khí Zubr nặng 95 tấn xuống đất thì một cầu trục bị phá hủy và sập xuống cùng với con tàu này. Các tấm giáp bị văng khỏi tàu, phần trước con tàu bị phá hủy hầu như hoàn toàn, thân tàu bị biến dạng nghiêm trọng. Hiện tại, con tàu đang treo lơ lửng trên một dầm cầu trục còn lại vì chẳng ai dám lên cần cầu để điều khiển hạ nó xuống. Đây là tàu đổ bộ đầu tiên do Ukraine đóng cho Trung Quốc (TQ) theo hợp đồng ký năm 2009.
Hôm 27.5.2011, khi 2 cầu trục sức nâng 50 tấn mỗi chiếc của xưởng lắp ráp cùng hoạt động để di chuyển và hạ một tàu đổ bộ đệm khí Zubr nặng 95 tấn xuống đất thì một cầu trục bị phá hủy và sập xuống cùng với con tàu này. Các tấm giáp bị văng khỏi tàu, phần trước con tàu bị phá hủy hầu như hoàn toàn, thân tàu bị biến dạng nghiêm trọng. Hiện tại, con tàu đang treo lơ lửng trên một dầm cầu trục còn lại vì chẳng ai dám lên cần cầu để điều khiển hạ nó xuống. Đây là tàu đổ bộ đầu tiên do Ukraine đóng cho Trung Quốc (TQ) theo hợp đồng ký năm 2009.
 |
Theo một số nguồn tin, các dầm cầu trục đã hoạt động không đồng bộ khiến cấu trúc một cầu trục sập đổ do quá tải, làm 2 người chết và 2 người bị thương. Nhưng thiệt hại lớn nhất là chiếc cầu trục sập đổ đã làm biến dạng các kết cấu chịu tải của thân nhà xưởng. Bên ngoài, nhà xưởng có vẻ còn nguyên, nhưng bên trong thì không còn sử dụng được nữa. Nguyên nhân ban đầu được cho là lỗi của con người.
Năm 2009, Công ty xuất khẩu vũ khí Ukrspecexport (Ukraine) đã ký với TQ hợp đồng trị giá gần 350 triệu USD để đóng 4 tàu lớp Projekt 12322 Zubr Zubr (2 chiếc đóng tại Ukraine, 2 chiếc đóng ở TQ theo giấy phép, với sự tham gia của chuyên gia Ukraine). Mùa thu năm 2010, Công ty đóng tàu Morie ở Feodosya, Crimea, Ukraine đã khởi đóng 2 tàu đệm khí Zubr theo hợp đồng này.
Thèm khát công nghệ
Hải quân TQ rất thèm khát công nghệ đóng tàu đổ bộ đệm khí cao tốc Zubr để tăng cường khả năng tác chiến đổ bộ. Họ đã đàm phán với Nga hơn 10 năm trời để mua Zubr cùng công nghệ, song vô hiệu. Một trong những nguyên nhân đàm phán đổ vỡ là Viện thiết kế TsMKB Almaz của Nga, hãng thiết kế Zubr chỉ chấp nhận chuyển giao tài liệu kỹ thuật của Zubr sau khi TQ đã mua 10-15 tàu do họ đóng.
Nga cũng có thể không muốn bán công nghệ tàu Zubr cho TQ vì loại tàu này sẽ có khả năng làm thay đổi cán cân quân sự ở Viễn Đông. Ngoài ra, Zubr có thể được TQ sử dụng để chống lại chính Nga trong các cuộc tranh chấp lãnh thổ sau này.
Bị Nga từ chối, TQ nhanh chóng ký hợp đồng với Ukraine. Việc lãnh đạo cấp cao TQ đồng ý thanh toán phần lớn nợ nần của Nhà máy Morie cho thấy, họ rất quan tâm đến hợp đồng. Thắng lợi lớn nhất đối với TQ là theo hợp đồng, họ đã nhận được các tài liệu kỹ thuật của Zubr. Việc mất hợp đồng lẫn công nghệ tàu Zubr làm cho Viện TsKMB Almaz của Nga, cơ quan thiết kế tàu Zubr, rất tức giận và gây ra tranh cãi về vấn đề quyền sở hữu trí tuệ với phía Ukraine.
 |
Hôm 30.5.2011, Ủy ban liên ngành điều tra nguyên nhân tai nạn đã bắt đầu làm việc ở Feodosya. Công ty Morie không loại trừ khả năng phía TQ đòi tiền bồi thường, thậm chí hủy hợp đồng. Vì TQ tội gì phải mất tiền cho Ukraine nếu họ có thể tự đóng lấy tàu. Theo một số nguồn tin, TQ đã nhận được bộ tài liệu kỹ thuật thiết kế trước thời hạn. Đa số cán bộ của công ty Morie hiện đang làm việc ở TQ để gấp rút xây dựng một nhà máy giống hệt.
Như vậy, với tài liệu kỹ thuật trong tay, không lâu nữa, TQ với sự giúp đỡ của các chuyên gia Ukraine sẽ có khả năng đóng các tàu đổ bộ Zubr với số lượng tùy thích.
Tàu đổ bộ đệm khí cao tốc lớn nhất thế giới Zubr
Zubr dùng để vận chuyển, đổ bộ binh khí kỹ thuật và các đơn vị đổ bộ lên bờ biển không được chuẩn bị trước và chi viện hỏa lực cho lực lượng đổ bộ. Tàu cũng có thể vận chuyển thủy lôi và rải các bãi thủy lôi.
Thời Liên Xô, các tàu Zubr được đóng tại Nhà máy đóng tàu Morie (Ukraine) và hãng TsKMB Almaz ở St. Petersburg (Nga). Ngoài Nga, Ukraine, chỉ có 5 nước khác có khả năng chế tạo tàu đổ bộ đệm khí cao tốc là Anh, Mỹ, Australia, Canada và New Zealand.
Như vậy, với tài liệu kỹ thuật trong tay, không lâu nữa, TQ với sự giúp đỡ của các chuyên gia Ukraine sẽ có khả năng đóng các tàu đổ bộ Zubr với số lượng tùy thích.
Tàu đổ bộ đệm khí cao tốc lớn nhất thế giới Zubr
Zubr dùng để vận chuyển, đổ bộ binh khí kỹ thuật và các đơn vị đổ bộ lên bờ biển không được chuẩn bị trước và chi viện hỏa lực cho lực lượng đổ bộ. Tàu cũng có thể vận chuyển thủy lôi và rải các bãi thủy lôi.
Thời Liên Xô, các tàu Zubr được đóng tại Nhà máy đóng tàu Morie (Ukraine) và hãng TsKMB Almaz ở St. Petersburg (Nga). Ngoài Nga, Ukraine, chỉ có 5 nước khác có khả năng chế tạo tàu đổ bộ đệm khí cao tốc là Anh, Mỹ, Australia, Canada và New Zealand.
 |
Ưu điểm nổi bật của Zubr là kết hợp được tốc độ cao, trọng tải lớn và khả năng lội nước độc đáo. Zubr hiện có trong trang bị của hải quân Nga và Hy Lạp, còn các tàu trong trang bị của Ukraine đã bị loại bỏ.
Zubr có thể chở 3 xe tăng chủ lực, tổng trọng lượng 150 tấn; hoặc 10 xe bọc thép chở quân có tổng trọng lượng 131 tấn và 140 lính đổ bộ; hoặc 8 xe chiến đấu bộ binh, tổng trọng lượng 115 tấn; hoặc 8 xe tăng bơi. Tàu có 4 khoang chở lính đổ bộ đủ chỗ cho 140 người. Khoang chở binh khí kỹ thuật có thể dùng để chở thêm 366 lính (tổng cộng gần 500 lính).
Tàu có thể chạy với tốc độ hơn 60 hải lý/h (gần 120 km/h) trên mặt đất, mặt nước, mặt băng và vượt vật cản dạng “tường đứng” cao 1,5 m. Tàu được trang bị 5 động cơ turbine khí. Các máy phát turbine khí cho Zubr cũng được sản xuất loạt tại Nhà máy Zarya-Mashprojekt ở Nikolayev, Ukraine.
Đại học đóng tàu quốc gia Nikolayev mang tên Đô đốc Makarov đang tiếp tục phát triển các công nghệ mới cho tàu đệm khí, đặc biệt là lớp vỏ mềm (giữa thân và bề mặt, giúp tàu vượt vật cản và sóng), một trong những thành phần trọng yếu nhất của tàu đệm khí. Một khi chế tạo được lớp vỏ mềm mới, Ukraine sẽ làm chủ hoàn toàn công nghệ tàu đệm khí Zubr.
Tính năng kỹ-chiến thuật của tàu Projekt 12322 Zubr:
Zubr có thể chở 3 xe tăng chủ lực, tổng trọng lượng 150 tấn; hoặc 10 xe bọc thép chở quân có tổng trọng lượng 131 tấn và 140 lính đổ bộ; hoặc 8 xe chiến đấu bộ binh, tổng trọng lượng 115 tấn; hoặc 8 xe tăng bơi. Tàu có 4 khoang chở lính đổ bộ đủ chỗ cho 140 người. Khoang chở binh khí kỹ thuật có thể dùng để chở thêm 366 lính (tổng cộng gần 500 lính).
Tàu có thể chạy với tốc độ hơn 60 hải lý/h (gần 120 km/h) trên mặt đất, mặt nước, mặt băng và vượt vật cản dạng “tường đứng” cao 1,5 m. Tàu được trang bị 5 động cơ turbine khí. Các máy phát turbine khí cho Zubr cũng được sản xuất loạt tại Nhà máy Zarya-Mashprojekt ở Nikolayev, Ukraine.
Đại học đóng tàu quốc gia Nikolayev mang tên Đô đốc Makarov đang tiếp tục phát triển các công nghệ mới cho tàu đệm khí, đặc biệt là lớp vỏ mềm (giữa thân và bề mặt, giúp tàu vượt vật cản và sóng), một trong những thành phần trọng yếu nhất của tàu đệm khí. Một khi chế tạo được lớp vỏ mềm mới, Ukraine sẽ làm chủ hoàn toàn công nghệ tàu đệm khí Zubr.
Tính năng kỹ-chiến thuật của tàu Projekt 12322 Zubr:
 |
Tàu có lượng giãn nước 555 tấn; chiều dài tối đa 57,3 m, chiều rộng tối đa 25,6 m; chiều cao tối đa trên đệm khí 21,9 m; tốc độ toàn phần hơn 60 hải lý/h; 5 động cơ turbine khíx10.000 mã lực, cự ly hành trình hơn 300 hải lý ở tốc độ 60 hải lý/h và 1.000 hải lý ở tốc độ 55 hải lý/h, thời gian hoạt động độc lập 5 ngày, thủy thủ đoàn 27 người.
Vũ khí gồm hệ thống rocket phóng loạt A-22 Ogon với 2 bệ phóng MS-227 mỗi bệ 22 nòng, bắn đạn phóng rocket 140 mm (cơ số đạn 66 quả) tầm bắn 800-4.500 m và hệ thống điều hỏa lực; 2 ụ pháo tự động 30 mm АК-630 (cơ số đạn 3.000 viên) và hệ thống điều khiển hỏa lực MR-123-02; 8 hệ thống tên lửa phòng không vác vai Igla. Vũ khí thủy lôi của tàu gồm một bộ thiết bị dùng để rải 20-80 quả thủy lôi tùy theo chủng loại.
Vũ khí gồm hệ thống rocket phóng loạt A-22 Ogon với 2 bệ phóng MS-227 mỗi bệ 22 nòng, bắn đạn phóng rocket 140 mm (cơ số đạn 66 quả) tầm bắn 800-4.500 m và hệ thống điều hỏa lực; 2 ụ pháo tự động 30 mm АК-630 (cơ số đạn 3.000 viên) và hệ thống điều khiển hỏa lực MR-123-02; 8 hệ thống tên lửa phòng không vác vai Igla. Vũ khí thủy lôi của tàu gồm một bộ thiết bị dùng để rải 20-80 quả thủy lôi tùy theo chủng loại.
Theo SVP, korabley.net, almaz.spb.ru, almaz-kb.ru.
--Tàu đổ bộ Trung Quốc gặp nạn ở Ukraine
--Nga buộc tội Ukraine đánh cắp tàu Zubr
VietnamDefence - Rosoboronoexport cáo buộc Kiev vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với vũ khí Nga. Lý do là hợp đồng Ukraine cung cấp cho Trung Quốc 4 tàu đổ bộ đệm khí lớn nhất thế giới Projekt 12322 Zubr.
. --
 |
Tổng trị giá hợp đồng ước gần 350 triệu USD. Tuy vậy, vấn đề không chỉ là tiền. Đối với Ukraine, hợp đồng này có ý nghĩa quan trọng còn là vì 2 tàu đầu tiên dự kiến đóng tại Nhà máy “đói” hợp đồng kinh niên Morie ở Feodosya, một trong hai cơ sở đóng tàu Zubr từ thời Liên Xô. Kiev cho rằng, nó sẽ giúp kéo một bộ phận các chuyên gia đóng tàu tay nghề cao đang lưu lạc ở nước ngoài vì miếng cơm manh áo trở về Ukraine. Những món lợi đó khiến Ukraine phớt lờ các yêu sách của Rosoboronoexport.
Chuyện không phải là Zubr là bí mật nhà nước ghê gớm gì của Nga. Tháng 1.2000, Ukraine, Nga và Hy Lạp đã ký hợp đồng 3 bên cung cấp 4 tàu Zubr cho Hy Lạp, trong đó Nga và Ukraine mỗi nước cung cấp 2 tàu, tổng trị giá gần 200 triệu USD. Số tàu này đã được bàn giao cho Hy Lạp. Ukraine kiếm được gần 97 triệu USD, còn Nga kiếm được khoảng 101 triệu USD.
Nhưng với Trung Quốc, thì Nga cho rằng, mọi chuyện hoàn toàn khác. Một là, bản thân Nga cũng đã định bán Zubr cho Bắc Kinh. Hai bên đã đàm phán rất lâu về vấn đề này, nhưng cuối cùng không mang lại kết quả phần nhiều là vì Ukraine chen ngang. Vì vậy, Rosoboronoexport rất căm tức.
Té ra miếng mồi nhử hấp dẫn nhất mà Ukraine đưa ra với Trung Quốc là tài liệu kỹ thuật của tàu Zubr. Kiev định chuyển giao miễn phí tài liệu kỹ thuật cùng với các con tàu cho Trung Quốc. Mà điều đó thì các nhà xuất khẩu vũ khí Nga coi là sự ăn cướp. Bởi vì Zubr do Viện thiết kế TsMKB Almaz ở St. Petersburg (Nga) phát triển vào đầu thập niên 1980. Tức là Viện này là chủ sở hữu hợp pháp bản quyền trí tuệ đối với thiết kế tàu Zubr. Nghĩa là Nga coi Ukraine đã trắng trợn ăn cướp tiền bạc của Viện Almaz.
Kiev thì ngay trong năm 2009 khi công bố hợp đồng này đã khẳng định Zubr không thuộc phạm vi hiệu lực của Hiệp định Nga-Ukraine về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ chung ký năm 2006 vì tàu được thiết kế từ thập niên 1980.
Ukraine còn miếng võ phòng thân khác. Họ nói họ không đóng cho Trung Quốc tàu đổ bộ Projekt 12322 của Liên Xô mà là các tàu chiến hoàn toàn khác, hoàn toàn do họ phát triển và trên giấy tờ số hiệu thiết kế cũng khác là Projekt 958. Nhưng nó có khác biệt gì với tàu Zubr thì chẳng ai nói được vì chẳng có lấy một tàu Projekt 958 trên đời.
Nga coi hợp đồng của Ukraine là quyết định thiển cận, hám cái lợi trước mắt mà bỏ quên những hậu quả lớn lâu dài. Đó là nó có thể lại làm trì hoãn dự án Nga-Ukraine chế tạo máy bay vận tải quân sự An-70 vốn đã nhiều long đong. Vì cuối cùng, hai bên cũng lại phải tính toàn chia sẻ quyền sở hữu trí tuệ đối với máy bay này.
Ngoài ra, Trung Quốc vốn là siêu cao thủ về tài sao chép ăn cắp các thiết kế vũ khí nước ngoài sau vài năm nữa có thể đưa ra thị trường vũ khí thế giới các tàu đệm khí của mình chế tạo theo các bản vẽ lấy được từ Ukraine. Chúng giống tàu Zubr như giọt nước, song mang tên Trung Quốc và giá rẻ hơn nhiều. Lúc đó, cơ hội để cả Nga và Ukraine xuất khẩu các tàu Zubr độc nhất vô nhị sẽ chẳng còn là bao.
Với máy bay trên hạm Su-33 mà Trung Quốc đang quá cần cho chương trình tàu sân bay cũng như vậy.
Trung Quốc đề nghị Nga bán cho họ những… 2 chiếc. Rosoboronexport tỉnh táo từ chối vì biết thừa Trung Quốc sẽ lại tháo tung nó ra để làm nhái.
Lập tức, phía Ukraine nhảy vào. Họ có trong tay một mẫu chế thử Su-33 đắp chiếu từ thời Liên Xô, có ký hiệu là Т-10К. Năm 2005, mẫu này lọt vào tay Trung Quốc. Nay thì Trung Quốc dường như đã làm được tiêm kích trên hạm J-15 giống Su-33 như đúc để trang bị cho tàu sân bay Thi Lang.
18 nước được Liên Xô cấp giấy phép sản xuất AK. 11 nước khác sản xuất trái phép. Izhmash cho biết, hàng năm, trên thế giới có khoảng gần 1 triệu khẩu AK được sản xuất ra, trong đó chỉ có 10% là hợp pháp.
Tàu đổ bộ đệm khí cỡ nhỏ Projekt 2322 Zubr dùng để chuyên chở, đổ bộ bằng đường biển vũ khí trang bị và lực lượng đổ bộ lên bờ biển đối phương và chi viện hỏa lực cho bộ đội đổ bộ. Nó còn có thể vận chuyển và rải thủy lôi.
Là tàu đổ bộ đệm khí lớn nhất thế giới, có khả năng tiến lên bờ, vượt qua hào rãnh, chạy trên đầm lầy và đổ bộ phương tiện và binh sĩ vào sâu đội hình phòng thủ của đối phương. Zubr có thể tiến hành hoạt động đổ bộ trên 70% tổng chiều dài đường bờ biển thế giới.
4 tàu đầu tiên bắt đầu đóng năm 1983 tại các nhà máy đóng tàu Primorie và Morie. Tàu đầu tiên số hiệu MDK-95 thực tế là tàu thử nghiệm, hoàn thành năm 1986 và được đưa vào biên chế chiến đấu của Hải quân Liên Xô năm 1988. Cho đến đầu thập niên 1990, Hải quân Liên Xô có 8 tàu Zubr. Sau khi phân chia Hạm đội Biển Đen, Ukraine nhận được 3 tàu đang sử dụng và 2 tàu đóng dở ở Feodosya. Một trong 2 tàu đóng dở này đã được hoàn thành vào tháng 6.1993 và đưa vào biên chế Hải quân Ukraine. Đến nay, 3 trong 4 tàu Zubr của Ukraine đã bị bán làm sắt vụn.
Tàu có thể chở 3 xe tăng chủ lực có tổng trọng lượng đến 150 tấn; hoặc 10 xe bọc thép chở quân có tổng trọng lượng đến 131 tấn và 140 lính đổ bộ; hoặc 8 xe chiến đấu bộ binh có tổng trọng lượng đến 115 tấn; hoặc 8 xe tăng bơi.
Trên tàu có 4 khoang đủ chỗ cho 140 lính đổ bộ. Thay vì binh khí kỹ thuật, có thể cải hoán nhanh để chở thêm 366 lính (tổng cộng gần 500 lính).
Chuyện không phải là Zubr là bí mật nhà nước ghê gớm gì của Nga. Tháng 1.2000, Ukraine, Nga và Hy Lạp đã ký hợp đồng 3 bên cung cấp 4 tàu Zubr cho Hy Lạp, trong đó Nga và Ukraine mỗi nước cung cấp 2 tàu, tổng trị giá gần 200 triệu USD. Số tàu này đã được bàn giao cho Hy Lạp. Ukraine kiếm được gần 97 triệu USD, còn Nga kiếm được khoảng 101 triệu USD.
Nhưng với Trung Quốc, thì Nga cho rằng, mọi chuyện hoàn toàn khác. Một là, bản thân Nga cũng đã định bán Zubr cho Bắc Kinh. Hai bên đã đàm phán rất lâu về vấn đề này, nhưng cuối cùng không mang lại kết quả phần nhiều là vì Ukraine chen ngang. Vì vậy, Rosoboronoexport rất căm tức.
Té ra miếng mồi nhử hấp dẫn nhất mà Ukraine đưa ra với Trung Quốc là tài liệu kỹ thuật của tàu Zubr. Kiev định chuyển giao miễn phí tài liệu kỹ thuật cùng với các con tàu cho Trung Quốc. Mà điều đó thì các nhà xuất khẩu vũ khí Nga coi là sự ăn cướp. Bởi vì Zubr do Viện thiết kế TsMKB Almaz ở St. Petersburg (Nga) phát triển vào đầu thập niên 1980. Tức là Viện này là chủ sở hữu hợp pháp bản quyền trí tuệ đối với thiết kế tàu Zubr. Nghĩa là Nga coi Ukraine đã trắng trợn ăn cướp tiền bạc của Viện Almaz.
Kiev thì ngay trong năm 2009 khi công bố hợp đồng này đã khẳng định Zubr không thuộc phạm vi hiệu lực của Hiệp định Nga-Ukraine về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ chung ký năm 2006 vì tàu được thiết kế từ thập niên 1980.
Ukraine còn miếng võ phòng thân khác. Họ nói họ không đóng cho Trung Quốc tàu đổ bộ Projekt 12322 của Liên Xô mà là các tàu chiến hoàn toàn khác, hoàn toàn do họ phát triển và trên giấy tờ số hiệu thiết kế cũng khác là Projekt 958. Nhưng nó có khác biệt gì với tàu Zubr thì chẳng ai nói được vì chẳng có lấy một tàu Projekt 958 trên đời.
Nga coi hợp đồng của Ukraine là quyết định thiển cận, hám cái lợi trước mắt mà bỏ quên những hậu quả lớn lâu dài. Đó là nó có thể lại làm trì hoãn dự án Nga-Ukraine chế tạo máy bay vận tải quân sự An-70 vốn đã nhiều long đong. Vì cuối cùng, hai bên cũng lại phải tính toàn chia sẻ quyền sở hữu trí tuệ đối với máy bay này.
Ngoài ra, Trung Quốc vốn là siêu cao thủ về tài sao chép ăn cắp các thiết kế vũ khí nước ngoài sau vài năm nữa có thể đưa ra thị trường vũ khí thế giới các tàu đệm khí của mình chế tạo theo các bản vẽ lấy được từ Ukraine. Chúng giống tàu Zubr như giọt nước, song mang tên Trung Quốc và giá rẻ hơn nhiều. Lúc đó, cơ hội để cả Nga và Ukraine xuất khẩu các tàu Zubr độc nhất vô nhị sẽ chẳng còn là bao.
Với máy bay trên hạm Su-33 mà Trung Quốc đang quá cần cho chương trình tàu sân bay cũng như vậy.
Trung Quốc đề nghị Nga bán cho họ những… 2 chiếc. Rosoboronexport tỉnh táo từ chối vì biết thừa Trung Quốc sẽ lại tháo tung nó ra để làm nhái.
Lập tức, phía Ukraine nhảy vào. Họ có trong tay một mẫu chế thử Su-33 đắp chiếu từ thời Liên Xô, có ký hiệu là Т-10К. Năm 2005, mẫu này lọt vào tay Trung Quốc. Nay thì Trung Quốc dường như đã làm được tiêm kích trên hạm J-15 giống Su-33 như đúc để trang bị cho tàu sân bay Thi Lang.
18 nước được Liên Xô cấp giấy phép sản xuất AK. 11 nước khác sản xuất trái phép. Izhmash cho biết, hàng năm, trên thế giới có khoảng gần 1 triệu khẩu AK được sản xuất ra, trong đó chỉ có 10% là hợp pháp.
Tàu đổ bộ đệm khí cỡ nhỏ Projekt 2322 Zubr dùng để chuyên chở, đổ bộ bằng đường biển vũ khí trang bị và lực lượng đổ bộ lên bờ biển đối phương và chi viện hỏa lực cho bộ đội đổ bộ. Nó còn có thể vận chuyển và rải thủy lôi.
Là tàu đổ bộ đệm khí lớn nhất thế giới, có khả năng tiến lên bờ, vượt qua hào rãnh, chạy trên đầm lầy và đổ bộ phương tiện và binh sĩ vào sâu đội hình phòng thủ của đối phương. Zubr có thể tiến hành hoạt động đổ bộ trên 70% tổng chiều dài đường bờ biển thế giới.
4 tàu đầu tiên bắt đầu đóng năm 1983 tại các nhà máy đóng tàu Primorie và Morie. Tàu đầu tiên số hiệu MDK-95 thực tế là tàu thử nghiệm, hoàn thành năm 1986 và được đưa vào biên chế chiến đấu của Hải quân Liên Xô năm 1988. Cho đến đầu thập niên 1990, Hải quân Liên Xô có 8 tàu Zubr. Sau khi phân chia Hạm đội Biển Đen, Ukraine nhận được 3 tàu đang sử dụng và 2 tàu đóng dở ở Feodosya. Một trong 2 tàu đóng dở này đã được hoàn thành vào tháng 6.1993 và đưa vào biên chế Hải quân Ukraine. Đến nay, 3 trong 4 tàu Zubr của Ukraine đã bị bán làm sắt vụn.
Tàu có thể chở 3 xe tăng chủ lực có tổng trọng lượng đến 150 tấn; hoặc 10 xe bọc thép chở quân có tổng trọng lượng đến 131 tấn và 140 lính đổ bộ; hoặc 8 xe chiến đấu bộ binh có tổng trọng lượng đến 115 tấn; hoặc 8 xe tăng bơi.
Trên tàu có 4 khoang đủ chỗ cho 140 lính đổ bộ. Thay vì binh khí kỹ thuật, có thể cải hoán nhanh để chở thêm 366 lính (tổng cộng gần 500 lính).
- Nguồn: SVP, 8.7.2011.
