talawas - Trước những sự kiện chính trị dồn dập liên quan đến các nhà hoạt động dân chủ, các nhà bất đồng chính kiến, các nhà nghiên cứu độc lập, các blogger và nhà báo tại Việt Nam trong thời gian qua, những người quan tâm trong và ngoài nước đã bày tỏ nhiều quan điểm, nhận định khác nhau, thậm chí xung khắc nhau nặng nề. Chúng tôi cho rằng việc những quan điểm khác nhau như vậy có cơ hội xuất hiện là dấu hiệu tốt cho tiến trình nhận thức chính trị chung của tất cả các bên liên quan, trong đó có “số đông thầm lặng” không trực tiếp tham gia phát ngôn.
Trong tinh thần ấy, chúng tôi chuyển đến độc giả tranh luận giữa nhà báo Tôn Vân Anh, một nhà hoạt động dân chủ và nhân quyền thuộc thế hệ trẻ sống tại Ba Lan, một năm trước từng bị Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan từ chối cấp / đổi hộ chiếu mới, vì “đã có những hoạt động đi ngược lại lợi ích của Nhà nước, nhân dân Việt Nam và quan hệ truyền thống Việt Nam – Ba Lan”, và nhà văn Đào Hiếu, nổi tiếng với những tác phẩm và bài viết công khai phê phán sự biến chất của chế độ cách mạng mà ông từng tham gia đấu tranh cho nó, và mới đây đã tuyên bố phải đóng cửa trang web Lề Bên Trái (www.daohieu.com) được nhiều người quan tâm của mình dưới sức ép của công an Việt Nam.
_______________
(Xem bài “Ý kiến về công an, Đào Hiếu và thường dân” của Tôn Vân Anh)
Tôn Vân Anh: Trong bài trả lời phỏng vấn mới đây của nhà văn Đào Hiếu xung quanh việc anh phải đóng cửa trang web, dưới sức ép công an, trong phong trào được anh gọi là “đầu hàng tập thể”, điều kì lạ nhất là anh “không biết trách ai” trong khi mọi việc đã quá rõ ràng.
Đào Hiếu: Khi tôi nói ”không biết trách ai” sau khi đã nêu một loạt so sánh những người ”tranh đấu” trước đây và bây giờ, có nghĩa là đã biết kẻ đáng trách rồi.
Đó là: bộ máy kìm kẹp đã làm quần chúng không tổ chức được lực lượng, đó là nền giáo dục và hệ thống tuyên truyền đã làm cho một bộ phận đông đảo lớp trẻ suy nghĩ một chiều, chấp nhận chế độ hiện có như một lẽ đương nhiên không cần phải đặt vấn đề thay đổi. Đó là sự thụ động của một số trí thức, không dám dùng kinh nghiệm và sự hiểu biết của mình để làm thay đổi lối suy nghĩ một chiều của lớp trẻ và sự liệt kháng trong quần chúng. Đó là sự thờ ơ đến khó hiểu của các tổ chức nhân quyền, dân chủ ở bên ngoài Việt Nam, họ phản ứng chiếu lệ trước các vụ bắt bớ, như thể họ đã có thỏa thuận ngầm với chính quyền Việt Nam.
Đó là những người đang sống trong những xã hội rất an toàn (như Mỹ, châu Âu…) tự cho mình cái quyền bình phẩm, đòi hỏi những người đang đấu tranh trong nước phải thế này phải thế kia, giống hệt những khán giả trên đấu trường La Mã ngày xưa ngồi trên khán đài ngất ngưởng xem các nô lệ đấu với sư tử. Họ rung đùi thưởng thức trận đấu dã man và không cân sức ấy, họ vỗ tay để khen hoặc la ó để chê mặc dù họ không hề phải bỏ tiền để mua vé vào xem những trận đấu mà trong đó người giác đấu phải trả bằng sinh mạng của mình.
Thái độ đó không những đáng trách mà còn quá tàn bạo.
Tôn Vân Anh: Nếu coi phát biểu của anh Đào Hiếu là tiêu biểu cho suy nghĩ của một số người thì những người ấy nên xác định lại vị trí của mình trong cuộc chiến, sau khi đã xác định được đối phương.
Đào Hiếu: Vậy chị Tôn Vân Anh đã xác định vị trí của mình trong cuộc chiến chưa? Chị đang ở trên khán đài hay đang ở dưới sân với bầy sư tử?
Tôn Vân Anh: Muốn hay không, trí thức vẫn là bộ phận không rời của đội quân luôn cần chất xám, đạo đức và minh khôi. Vai trò trí thức khác với vai trò thường dân.
Người trí thức Việt Nam nên biết ơn người dân vì họ đã làm hết bổn phận của dân, trong xã hội độc tài. “Chị buôn bán ngoài chợ, phu xe xích-lô, công chức. Họ đều nhìn thấy vấn đề hết.” Như vậy đã là quá nhiều! Còn muốn gì hơn nữa? Hãy biết ơn họ, những người buôn bán ngoài chợ, những anh xích-lô, công chức đã nhìn thấy vấn đề! Không nên dè bỉu, dù chỉ tức thời, là họ “ít đọc”, “không thể hiện bức xúc”… Thà nói toạc: “Thường dân ơi, hãy vẹn toàn cho trí thức nhẹ nợ” có phải dễ nghe hơn?
Đào Hiếu: Những ai từng hoạt động trong các phong trào quần chúng đô thị trước đây đều biết rằng: cái mà cách mạng cần không phải là ”nhìn thấy vấn đề”, không phải là những rầm rì chửi bới chế độ của quần chúng ngoài xã hội. Kiểu phản kháng như thế chỉ mới ở tầm mức ”xả xú báp” tầm mức ”van xì hơi” mà thôi.
Cách mạng cần họ CÙNG xuống đường, cần họ CÙNG đổ máu, cần họ tiếp tế quần áo, cơm gạo, đạn dược, cần họ cống hiến con ruột của mình cho tổ quốc và cống hiến cả sinh mạng mình nữa. Thời trước, quần chúng đã từng làm như vậy và đã góp phần quan trọng cho thắng lợi cuối cùng. Trong văn học cũng như trong âm nhạc Việt Nam thời ấy đã có biết bao nhiêu tác phẩm ca ngợi sự hy sinh, sự dấn thân quên mình của quần chúng. Họ đã nhảy xuống đấu trường cùng với những người giác đấu để chống lại bầy sư tử.
Cách mạng không phải của riêng ai, cách mạng là sự nghiệp của cả dân tộc do vậy không nên đặt vấn đề ai phải cám ơn ai.
Tôn Vân Anh: Việc lên tiếng, thể hiện bức xúc chẳng bao giờ là việc của số đông hay hầu hết người dân, một khi xã hội chưa dân chủ. Đó là việc của trí thức, nhà báo – những công cụ có bổn phận nói lên những gì người dân không làm được.
Đào Hiếu: Làm cách mạng mà chỉ có trí thức lên tiếng thôi thì chỉ là ảo tưởng. Sự lên tiếng của trí thức chỉ có tác dụng thức tỉnh (nếu quần chúng chịu đọc, chịu nghe). Chính quần chúng (bao gồm cả lực lượng vũ trang) mới quyết định thắng lợi. Phải 3 mặt giáp công gồm chính trị (báo chí, tuyên truyền, quần chúng xuống đường rầm rộ, kéo dài trong nhiều ngày, đưa các yêu sách và đòi hỏi phải thực hiện cho bằng được các yêu sách), quân sự (mở các trận đánh, các chiến dịch quân sự) và ngoại giao (sự hỗ trợ bằng biện pháp ngoại giao từ các nước trên thế giới).
Hiện nay ở Việt Nam cả ba mũi ấy đều gần như không có (mũi thứ nhất hiện chỉ mới tồn tại trên chữ viết). Chúng ta có thể thắng giặc bằng những bài báo, bằng những lời đàm tiếu ngoài chợ, trên vỉa hè, trong xóm lao động sao? “Như vậy là quá nhiều” sao?
Tình hình Việt Nam hiện nay khác xa với tình hình Đông Âu thời Gorbachev. Đông Âu có truyền thống dân chủ lâu đời và quan trọng nhất là Liên Xô tan rã. Nếu hiện nay Trung Quốc cũng tan rã như Liên Xô thì Việt Nam cũng sẽ sụp đổ theo rất nhanh.
Tôn Vân Anh: Trong trường hợp trí thức từ bỏ bổn phận xã hội của người trí thức mà vẫn không biết trách ai, có thể tự trách mình.
Đào Hiếu: Đóng cửa một trang web không có nghĩa là từ bỏ bổn phận xã hội.
Cuối cùng, để kết thúc bài trả lời, tôi xin mạn phép trích ra đây một trong số những thư của độc giả Việt Nam đã gởi cho tôi để chia sẻ và động viên tôi trong những ngày khó khăn này. Bức thư viết:
Gửi anh Hiếu,
Sinh sau 1975, tôi tự nhận tên mình là “1VN - Một Việt Nam”, để mong, để thúc đẩy sự đồng thuận, sự hòa giải trong 1 dân tộc đầy hận thù lịch sử, bất đồng hệ tư tưởng, không cùng mục tiêu.
Tôi có thói quen sau khi dùng cơm trưa văn phòng, tôi đều vào các web thời sự, chính trị, xã hội,… xem thông tin. 1 tuần vừa qua, nhiều lần vào daohieu.com, cả vượt tường lửa nữa, tôi đều không xem được. Biết là đang có “vấn đề”, và sau khi đọc “Sự đơn độc đáng sợ” thì tôi hiểu, và cảm thông với anh.
Tôi cũng thường cảm thấy mình “lưu vong” trên chính quê hương mình, đất nước mình. Một đất nước đã lựa chọn nhầm “minh chủ”, trong thời khắc giao thời kết thúc chiến tranh thế giới thứ II. Một director thiếu tầm nhìn chọn nhầm direct.
Thật buồn khi tôi cũng như những người nông dân, công nhân, tiều thương, trí thức,… mà anh đã gặp. Ai cũng biết, nhưng phần lớn không coi đó là chuyện của mình. Những người thường cập nhật thông tin thì biết hơn 1 chút, nhưng “hèn”.
Tôi sắp có con, tôi rất lo lắng 10-20 năm sau nó sẽ sống trong 1 xã hội như thế nào? Rồi dân tộc đáng thương hại này sẽ đi tiếp hiện tại như xã hội CS TQ đầy mâu thuẫn, hay thay đổi như Iraq chỉ thích sống dưới ách độc tài hơn là ăn cơm dân chủ. Một dân tộc đáng thương, một đất nước nghèo hèn trên tài nguyên giàu có, địa chính trị thuận lợi.
Tôi rất hiểu tâm tư, sự đơn độc, “lưu vong” trên chính quê hương mình của anh.
Chúc anh thanh thản.
Tôn Vân Anh – Ý kiến về công an, Đào Hiếu và thường dân
talawas - Trước những sự kiện chính trị dồn dập liên quan đến các nhà hoạt động dân chủ, các nhà bất đồng chính kiến, các nhà nghiên cứu độc lập, các blogger và nhà báo tại Việt Nam trong thời gian qua, những người quan tâm trong và ngoài nước đã bày tỏ nhiều quan điểm, nhận định khác nhau, thậm chí xung khắc nhau nặng nề. Chúng tôi cho rằng việc những quan điểm khác nhau như vậy có cơ hội xuất hiện là dấu hiệu tốt cho tiến trình nhận thức chính trị chung của tất cả các bên liên quan, trong đó có “số đông thầm lặng” không trực tiếp tham gia phát ngôn.
Trong tinh thần ấy, chúng tôi chuyển đến độc giả tranh luận giữa chị Tôn Vân Anh, một nhà hoạt động dân chủ và nhân quyền thuộc thế hệ trẻ sống tại Ba Lan, một năm trước từng bị Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan từ chối cấp / đổi hộ chiếu mới, vì “đã có những hoạt động đi ngược lại lợi ích của Nhà nước, nhân dân Việt Nam và quan hệ truyền thống Việt Nam – Ba Lan”, và nhà văn Đào Hiếu, nổi tiếng với những tác phẩm và bài viết công khai phê phán sự biến chất của chế độ cách mạng mà ông từng tham gia đấu tranh cho nó, và mới đây đã tuyên bố phải đóng cửa trang web Lề Bên Trái (www.daohieu.com) được nhiều người quan tâm của mình dưới sức ép của công an Việt Nam.
_______________
Bài trả lời phỏng vấn mới đây của nhà văn Đào Hiếu xung quanh việc anh phải đóng cửa trang web, dưới sức ép công an, khiến tôi nhớ tới một bộ phim ấn tượng mang tên Przesłuchanie (Thẩm tra) của đạo diễn Ryszard Bugajski phát hành chui tại Ba Lan năm 1982, kể về các cuộc tra hỏi một nữ diễn viên bị Công an Nhân dân Ba Lan vô tình bắt được trong một cuộc rà quét các nhân vật chống đối. Bị tra khảo, nhục mạ tới tận cùng chịu đựng, cô làm lương tâm của một viên sĩ quan an ninh rung động. Cuối cùng anh ta phải tự vẫn để bằng cách đó cắt đứt vòng luẩn quẩn của độc tài.
So với những gì mà các blogger, các nhà hoạt động dân chủ kể lại (Võ Tấn Huân, Người Buôn Gió, Mẹ Nấm), các cuộc thẩm vấn an ninh thực hiện tại Việt Nam không giống các cuộc tra hỏi, đánh đập mà nạn nhân là nhiều nhà dân chủ Ba Lan trước kia. Cũng chưa bao giờ, tại Ba Lan, người ta không những đầu hàng mà đầu hàng xong rồi còn có ý băn khoăn hỏi người khác “tại sao không thể hiện bức xúc”. Có thể Ba Lan từng có những người như vậy nhưng chẳng có đài quốc tế nào coi họ là tiếng nói đáng chiếm thời lượng của đài.
Thái độ đối với công an cũng là điều đáng nói. Có một số cho rằng công an Việt Nam “chỉ” là bộ phận thi hành mệnh lệch cấp trên giao cho. Nhưng tận cùng thâm tâm chẳng ai thỏa mãn với lời bào chữa đó. Bởi tận cùng thâm tâm, ta không thể đồng ý để người khác trù dập, bỏ tù, giết hại, đánh đập thường dân dù có nhân danh cái gì đi nữa. Người còn chút tính người không bao giờ hành hạ người khác, kể cả để thực hiện bổn phận “nuôi sống gia đình”.
Những người công an được giao nhiệm vụ hành hạ các nhà dân chủ đơn giản chỉ là những kẻ đã táng tận lương tâm. Nhẹ hơn chút thì họ là những người đã bị nhồi sọ. Nói chung, họ bị thiếu suy nghĩ của một con người bình thường dù có thể họ có trang bị đầy đủ cho gia đình mình, đầu tư cho con cái mình bằng số tiền và vị thế dành được nhờ hành hạ người khác. Hệ quả của những hành hạ này là người dân còn tha hồ gánh chịu bằng mất nước, mất biển, mất thể diện, mất nhân quyền. Có mơ hồ quá không khi tới lúc này còn nói rằng mấy anh công an “chỉ” làm việc được giao, chỉ đóng vai trò thụ động trong công cuộc bảo tồn chế độ độc tài? Ai là người bắt bớ, giam cầm, ám sát, thủ tiêu? Ai là người chơi đểu bằng đuổi việc, cắt lương các đối tượng bất kham độc tài? Ai nói những lời răn đe, ép hiếp gia đình những nhà yêu nước? “Cấp trên”?
Về phong trào được anh Đào Hiếu gọi là “đầu hàng tập thể”, điều kì lạ nhất là anh “không biết trách ai” trong khi mọi việc đã quá rõ ràng. Cái sự “không biết” đó kéo theo một dãy các loại hiểu lầm, lấn cấn.
Một số các anh chị hoạt động dân chủ đang lấn cấn không định nghĩa được đối phương của mình là ai và công an là gì.
Thật thà mà nói, không ai khác làm ta lấn cấn ngoài chính chúng ta.
Không phải bởi ngu đần mà bởi có sự e dè, không dám suy xét tới cùng. Suy xét tới cùng buộc ta phải đối diện với hình ảnh nhà nước Việt Nam còn tệ hại hơn những mô tả của nhóm người vẫn bị chửi là “cực đoan” từng mô tả.
Chỉ cần điểm lại 3 tháng qua để biết thế nào là bẽ bàng cho những ai sẵn sàng ngậm bồ hòn chỉ để trông chờ một bước lùi trong bạo hành của đối phương. Không có bước lùi nào dù nhỏ từ phía bạo quyền, với bất kì ai, từ Nguyễn Tiến Trung tới những blogger như Mẹ Nấm, những nhà báo như Đoan Trang…
Nếu coi phát biểu của anh Đào Hiếu là tiêu biểu cho suy nghĩ của một số người thì những người ấy nên xác định lại vị trí của mình trong cuộc chiến, sau khi đã xác định được đối phương.
Muốn hay không, trí thức vẫn là bộ phận không rời của đội quân luôn cần chất xám, đạo đức và minh khôi. Vai trò trí thức khác với vai trò thường dân. Người trí thức Việt Nam nên biết ơn người dân vì họ đã làm hết bổn phận của dân, trong xã hội độc tài. “Chị buôn bán ngoài chợ, phu xe xích-lô, công chức. Họ đều nhìn thấy vấn đề hết.” Như vậy đã là quá nhiều! Còn muốn gì hơn nữa? Hãy biết ơn họ, những người buôn bán ngoài chợ, những anh xích-lô, công chức đã nhìn thấy vấn đề! Không nên dè bỉu, dù chỉ tức thới, là họ “ít đọc”, “không thể hiện bức xúc”… Thà nói toạc: “Thường dân ơi, hãy vẹn toàn cho trí thức nhẹ nợ” có phải dễ nghe hơn?
Việc lên tiếng, thể hiện bức xúc chẳng bao giờ là việc của số đông hay hầu hết người dân, một khi xã hội chưa dân chủ. Đó là việc của trí thức, nhà báo – những công cụ có bổn phận nói lên những gì người dân không làm được.
Trong trường hợp trí thức từ bỏ bổn phận xã hội của người trí thức mà vẫn không biết trách ai, có thể tự trách mình.
Warszawa 20 tháng 9 năm 2009
© 2009 Tôn Vân Anh
© 2009 talawas blog
<<<::: biết ngay là bài nè sẽ có nhiều phản bác nên bỏ riêng ra >>>
Nói cho ra nhẽ với nhà văn Đào Hiếu
Lê Diễn Đức
Nhà văn Đào Hiếu 2007 - Foto: OnTheNet
Trả lời người phỏng vấn trong bài “Cách mạng không phải của riêng ai – trả lời Tôn Vân Anh” đăng trên Talawas Blog, nhà văn Đào Hiếu nói rằng, cuộc cách mạng không phải của riêng ai.
Điều này hoàn toàn đúng, cho dù cuộc cách mạng đó được cộng thêm với tính từ gì đi nữa, dân chủ, xã hội hay giải phóng dân tộc, vân vân.
Nhưng từ kinh nghiệm các cuộc cách mạng dân chủ tại các nước cựu cộng sản Trung và Đông Âu, tôi có quan điểm giống như ông Adam Michnik, một cựu hạt nhân lãnh đạo của Công Đoàn Đoàn Kết, hiện là Tổng biên tập nhật báo “Gazeta Wyborcza” lớn nhất Ba Lan rằng, “Mọi cuộc cách mạng đều từ trên xuống”.
Các phong trào Hiến Chương 77 (Tiệp Khắc), Công Đoàn Đoàn Kết Ba Lan (CĐĐK) mà tiền thân của nó là Ủy ban Bảo vệ Công nhân (KOR), cuộc cách mạng Cam (Ukraine), cách mạng Hoa Hồng (Gruzia)… đều do các trí thức chủ trương sáng lập và họ là bộ óc lãnh đạo, vận động quần chúng xuống đường tranh đấu, tạo nên một phong trào rộng khắp.
Ngay cả Lech Walesa, thủ lĩnh huyền thoại của CĐĐK, được tạp chí “Times” đánh giá là người làm chập mạch toàn bộ hệ thống cộng sản vì xuất thân từ thợ điện, là nhân tố rất cần thiết cho cuộc vận động, nhưng mang tính biểu tượng nhiều hơn, không phải là người hoạch định chính sách chiến lược, mà là do một bộ tham mưu gồm các nhà văn, luật gia, sử gia, nhà báo như Mazowiecki, Geremek, Kuron, Michnik, Olszewski, Kaczynski, v.v…
Tôi không đồng ý với nhận xét của anh Đào Hiếu rằng, những người Việt sống ở nước ngoài yên thân ở Mỹ hay châu Âu tự cho mình cái quyền bình phẩm, đòi hỏi những người tham gia tranh đấu trong nước phải thế này hay thế khác. Họ lại càng không phải giống như các khán giả ngồi rung đùi trên khán đài Colosseum xem gladiators đấu với sư tử. Nói như thế là quá quắt, phủ nhận một bộ phận người Việt quan trọng trong cuộc tranh đấu đòi tự do, dân chủ cho Việt Nam.
Cuộc tranh đấu giành cho dân chủ cuả Việt Nam này không phải của riêng ai, cho nên không phải chỉ của riêng những người tranh đấu trong nước, mặc dù họ là những người dũng cảm, cao quý, rất đáng trân trọng và cần được sự hỗ trợ hơn là chê bai. Tuy nhiên họ không thể là thánh nhân, là vùng cấm để người khác không có quyền xem xét, phê phán những sai lầm, nếu có. Sự phê phán đúng sẽ giúp cho họ nhiều hơn là gây tác hại.
Lại càng ấu trĩ khi thách đố nhau, nếu anh giỏi thì về nước mà lên tiếng, mà tranh đấu. Những người làm cách mạng ở Việt Nam họ đã không thách đố như thế với Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu, Hà Huy Tập, Lê Hồng Phong, Hồ chí Minh, v.v… – những người phải bôn ba nhiều năm ở nước ngoài để khi có cơ hội thuận tiện mới trở về nước. Không ai được độc quyền yêu nước, độc quyền được nói, độc quyền chân lý. Làm như thế vô tình chúng ta trở lại chính lối mòn cộng sản mà chúng ta muốn vượt qua và đoạn tuyệt. Tùy theo vị trí mà mỗi người lựa chọn cho mình lối ứng xử thích ứng nhất.
Trên nguyên tắc của các giá trị mà tất cả mọi người muốn tiến tới: đa nguyên chính trị, đa nguyên tư tưởng, đa nguyên chính kiến và bình đẳng, tự do ngôn luận, những người tự chọn con cho mình con đường dấn thân làm chính trị phải chấp nhận sự phê phán của dư luận, đôi khi nghiệt ngã – như là việc tự nhiên. Không ai bắt buộc “nhất xanh cỏ, nhì đỏ ngực”, tự thân họ phải ý thức được rằng, cuộc chơi của họ đồng nghĩa với khó khăn, tổn thất, tù đày, có khi phải trả giá bằng cả mạng sống. Khi hiến thân cho sự nghiệp chính nghĩa vì đất nước họ sẽ được nhân dân, Tổ quốc sẽ biết ơn, vinh danh họ, bất luận cuộc cách mạng thành công hay thất bại.
Người Ba Lan ở nước ngoài có tới mười mấy triệu, riêng người Mỹ gốc Ba Lan đã gần 10 triệu, đông hơn người Việt gấp nhiều lần, nhưng suốt trong thời gian tranh đấu chống lại chế độ cộng sản, họ không lập ra một đảng phái nào mà chỉ nằm trong một khối thống nhất “Polonia” (có thể tạm gọi là người Ba Lan hải ngoại), họ lobby mọi nơi có thể, xin tiền và chuyển rất nhiều tiền, tài liệu, báo chí, phương tiện ấn loát, truyền thanh về cho phong trào trong nước. Tạp chí “Kultura” phát hành ở Paris và đài “Châu Âu Tự Do” đặt ở Tây Đức là hai cái gai chướng nhất của cộng sản (CS) Ba Lan, góp phần quan trọng vào sự sụp đổ chế đổ CS Ba Lan. Không có lực lượng này phong trào Công Đoàn Đoàn Kết đã không thể tồn tại.
Cộng đồng người Việt ở hải ngoại cũng vậy, họ có vai trò không kém phần quan trọng trong cuộc tranh đấu lâu dài này và khó khăn khăn hơn nhiều so với các nước cựu cộng sản Đông Âu, vì hoàn cảnh và thời thế của Việt Nam rất khác. Họ đã và đang có những đóng góp tích cực, liên tục đối với những người trong nước, đặc biệt trong vấn đề chuyển tải thông tin, vận động dư luận quốc tế. Chỉ rất đáng tiếc rằng, người Việt ở nước ngoài có quá nhiều tổ chức đơn lẻ, phe phái, chia rẽ, không kết thành được một phong trào chung, tổng hợp sức mạnh để hỗ trợ có hiệu quả không những tinh thần mà cả vật chất cho người trong nước.
Một người lãnh đạo trong Ủy ban Bảo vệ Công nhân (được thành lập ở Ba Lan năm 2006 tại hội nghị của nhiều đại diện cộng đồng các nước), trao đổi và thống nhất với tôi rằng, phải chấm dứt tình trạng ném đá xuống hồ, thích nổi danh hơn là hoạt động thực chất. Điều này chỉ gây nên một tiếng động rồi tắt lịm. Chưa kịp làm được gì đã bị nhà cầm quyền bắt bớ, bỏ tù, hao tổn nhân lực và tài lực một cách phi lý. Trong bối cảnh bị đàn áp hiện nay, các tổ chức chính trị đã phải nghĩ đến sách lược đối phó bằng cách rút vào hoạt động bí mật, xâm nhập quần chúng khôn ngoan và chọn lọc kỹ càng.
Khi nhà nước Ba Lan ra lệnh thiết quân luật vào ngày 13/12/1981, phong trào Công Đoàn Đoàn Kết bị trấn áp chưa từng thấy. Hàng chục ngàn người bị đuổi việc, hàng chục ngàn khác trong đó hầu hết những người trong ban lãnh đạo CĐĐK phải ngồi tù, Thủ lĩnh Lech Walesa bị quản chế tại gia, hàng trăm ngàn người Ba Lan phải bỏ tổ quốc di tản sang các nước phương Tây… Trước tình hình này Công Đoàn Đoàn Kết đã rút lui vào hoạt động bí mật, để đến 8 năm sau, xây dựng lại cơ sở và sức mạnh, họ mới buộc những người cộng sản ngồi vào “Hội Nghị Bàn Tròn” để chia xẻ quyền lực và chấp nhận bầu cử tự do.
Rất chia sẻ với nỗi buồn của anh Đào Hiếu vì phải “bó tay chấm côm” với trang web của mình, nhưng mong anh đừng thất vọng đến mức không biết trách ai, anh vẫn còn nhiều nơi khác để thể hiện tiếng nói chính đáng của mình. Tôi rất thích những bài viết của anh trên Talawas hay BBC. Đấy chính là sự đóng góp của anh cho tiến trình dân chủ.
Tôi hoàn toàn hiểu và đồng cảm cảnh ngộ mà anh nói: “Chắc chắn rồi có ngày nó bị dẹp. Nhưng có điều này tôi muốn tâm sự. Những người như chúng tôi hiện nay ở Việt Nam không nhiều, như cá nằm trên thớt và đặc biệt là rất đơn độc”.
Có thể có lúc phải tự lượng định tình thế anh Đào Hiếu ạ. Mạo hiểm không tính toán kỹ đôi khi là tự tiêu hủy mình, cho nê chúng ta sẽ phải uyển chuyển, sáng suốt tìm cách thoát khỏi bế tắc, nhưng nhất định không đầu hàng, không để “lạc đường” lần thứ hai. Những bài viết tâm huyết của anh rất cần thiết cho xã hội hiện nay. Hy vọng anh sẽ không bị đưa đẩy tới hoàn cảnh để rồi phải gào lên và lấy dao cứa vào đá thay cho bàn phím hay cây bút!
Chúng ta chẳng ai có quyền bắt ai, mỗi người hãy đóng góp theo khả năng mà mình thấy rằng đúng với lương tâm và nhân cách, cũng như trách nhiệm của riêng cá nhân mình với đất nước.
Viết cũng là một sự đóng góp. Các chế độ độc tài sợ nhất cuộc cách mạng thông tin. Vì thế mới có lề phải, kiểm duyệt, bắt bớ, giam giữ những người cầm bút.
Chưa có cuộc cách mạng nào trong thế kỷ XX mà không cần đến tư tưởng và học thuyết, kể cả cái học thuyết do ông Karl Marx nghĩ ra làm chúng ta khốn khổ đến giờ này. Những tư tưởng và học thuyết ấy do những người biết viết tạo nên anh Đào Hiếu ạ! ■
© http://ledienduc.wordpress.com
Hồ Phú Bông – Hãy cám ơn nỗi cô đơn
Cảnh giác đấu với sư tử dưới đấu trường thời Trung cổ ở Hy Lạp và người ngồi trên khán đài cổ võ mà Đào Hiếu nêu ra khá là ấn tượng. Bài viết này thử tìm hiểu vì sao Đào Hiếu lại “may mắn” được là một giác đấu cô đơn!
Ai nuôi dưỡng bầy sư tử ấy?
Những “Bà Mẹ Anh Hùng” ngược xuôi tần tảo để giấu, nuôi những con sư tử ốm đói dưới hầm ngày trước, bây giờ lại bị cả bầy sư tử sung sức vồ mất con cháu, nhà cửa, ruộng vườn, đến nỗi chỉ còn có vỉa hè làm nơi sinh sống. Bà Cát Thanh Long Nguyễn Thị Năm cắc củm nuôi cán bộ ở cấp trung ương để được hưởng cái chết như của tử tù trong Cải cách Ruộng đất!
Nền giáo dục nào đã đào tạo nên những con người biết hy sinh cá nhân để phục vụ cho xã hội, đất nước, nên mới có sự cùng nhảy xuống đấu trường, còn nền giáo dục nào chỉ đưa đến sự vun quén cho lợi ích cá nhân mà làm ngơ trước lợi ích dân tộc? Nền giáo dục nào thay vì tạo mầm cho tương lai lại tạo ra sự nô lệ hưởng thụ vật chất, thờ ơ với vận mạng đất nước?
Đối với thời cuộc nước nhà ai mới là người cô đơn thực sự?
Sau 30 tháng Tư 1975, vô số người gục chết khắp nơi trên cả hai miền đất nước. Người thân của những người đã mất không ai nhận được một lời an ủi, ngoại trừ những tấm giấy được lộng kiếng liệt sĩ, nếu là ở “phe ta” chiến thắng. Thân nhân của những liệt sĩ lộng kiếng đó đang được hưởng gì? Tại sao có phong trào “ngoại cảm”? Những người chết rừng, chết biển vượt biên có cô đơn không? Tấm bia tưởng niệm của họ ở một đất nước cách xa Việt Nam hàng ngàn hải lý mà nhà nước “ta” cũng với tay đục bỏ? Ai cô đơn hơn?
Trước 1975, những người như Đào Hiếu có cả một Mặt trận Giải phóng miền Nam tung hô. Bây giờ cũng chống áp bức bất công, chống độc tài đảng trị, sao lại cô đơn? Bè bạn thời trước ở đâu? Ai làm quan lớn, tiền hô hậu ủng? Ai bỏ của chạy lấy người? Ai bỏ Đào Hiếu chơ vơ một mình? Số người nhìn thấy áp bức bất công bây giờ so với trước kia, chắc chắn nhiều gấp bội, mà sao không thể tập hợp được? Chỉ có thể lập luận rằng hồi đó, nhờ sống dưới một thể chế nhân bản và tự do hơn nên con người gần gũi với con người, con người biết san sẻ với con người hơn, có trách nhiệm với xã hội hơn. Còn bây giờ thì xã hội chủ nghĩa, lấy nghi ngờ làm chính, lấy cá nhân làm “thượng đế”, “sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi”!
Những Đào Hiếu trước kia, ngày nay lại bị nghi ngờ. “Đi giữa hai lằn đạn”. Nên khi Đào Hiếu mạnh miệng trong các bài viết thì bị nghi là chỉ điểm, sòng phẳng lương tâm trên trang web cá nhân thì công an làm việc. Và bây giờ, là một giác đấu cô đơn!
Đã tự nguyện xuống đấu trường thì thương tích hay thậm chí bỏ mạng là điều phải thấy trước. Khi chiếc mão, dù chỉ kết bằng năm bảy chiếc lá đơn sơ, được đội lên đầu thì hào quang lớn lắm! Đào Hiếu đã hân hạnh đón vinh quang đó một lần. Hôm nay, nghĩ đã “lạc đường”, nên cuộc chiến vẫn còn đang tiếp diễn. Ai dám bảo chiếc vương miệng đó lại không đến lần nữa?
Còn chị bán xôi, anh chạy xe ôm, bác nông dân, em bé bán vé số, dân oan nằm ngoài đường… thì chính họ đã hàng ngày vừa kiếm sống, vừa làm nhân chứng trên đường phố. Nhân chứng với thế giới về bất công và đểu cáng chính trị.
Một điều an ủi là khi nào Đào Hiếu hết cô đơn, có nghĩa là đang được một Mặt trận Giải phóng Việt Nam chẳng hạn (so với Mặt trận Giải phóng miền Nam trước kia) tung hô thì chắc chắn ngày đó ông phải ngồi giết từng con rệp, lấy máu kẻ từng vạch lên vách đá lạnh lùng, để đếm thời gian. Cho đến một ngày, có dòng người nào đó tràn vào đập nát cửa ngục tù thì vinh quang sẽ phụt sáng!
Nhà nước Việt Nam không bao giờ sợ tiếng nói của một cá nhân, vì luật pháp tròn méo đều nằm trong tay họ, nên trong mọi tình huống, họ giải quyết thật dễ dàng. Nhưng nhà nước Việt Nam rất sợ các tổ chức, hội đoàn, đảng phái, tôn giáo. Cho nên nếu có tên trong một nhóm, tổ chức nào đó, đồng nghĩa là hết cô đơn, thì chắc chắn Đào Hiếu phải ở trong nhà đá như những người khác, không có ngoại lệ.
Một nhà văn Việt Nam từng nói: “Tôi tồn tại là nhờ tôi biết sợ”, bây giờ đến lượt nhà văn Đào Hiếu có nên nói tiếp hay không: “Tôi tồn tại là nhờ tôi biết cô đơn”?
Xin hãy cám ơn nỗi cô đơn mà anh đang được hưởng!
22-9-09
2009 © Hồ Phú Bông
2009 © talawas blog
