HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH
Sống với nhau có tình có nghĩa
10:7' 28/12/2008
(TCTG)- Trong Biên niên sử về cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, có một sự kiện được ghi lại. Đó là vào tháng 6-1968 theo lời mời của Bác, đồng chí Hà Huy Giáp, Phó trưởng ban cùng các đồng chí Lê Xuân Đồng, Phan Hiền, những cán bộ phụ trách của Ban Tuyên huấn TW đã đến làm việc với Bác. Đúng là Bác mời, bởi mở đầu buổi làm việc ấy Bác đã nói: “Hôm nay Bác mời các chú đến để bàn…”
Những điều Bác nói, những ý kiến Bác phát biểu, bàn luận trong những ngày tháng 6-1968 sau này đã được ghi lại thành văn bản, đăng báo, in trong nhiều tập sách và đưa vào Tuyển tập Hồ Chí Minh với tựa đề “Ý kiến về việc làm và xuất bản loại sách người tốt, việc tốt”(1). Trong bài nói này của Bác có đoạn:
“- Các chú có biết nhân dân ta sống với nhau như thế nào không? (một đồng chí trả lời – Thưa Bác, nhân dân ta có câu “tối lửa tắt đèn có nhau”).
- Đúng là như vậy! Nhân dân ta từ lâu đã sống với nhau có tình có nghĩa là như thế. Từ khi có Đảng ta lãnh đạo và giáo dục, định nghĩa ấy càng cao đẹp hơn, trở thành tình nghĩa đồng bào, đồng chí, tình nghĩa năm châu, bốn biển một nhà. Hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin là phải sống với nhau có tình có nghĩa. Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình có nghĩa thì sao lại là hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin được!... Mấy chục năm nay, nhân dân ta thực hành chủ nghĩa Mác-Lênin bằng cách ra sức làm tròn nhiệm vụ cách mạng và sống với nhau có tình có nghĩa. Lấy gương người tốt, việc tốt có thật trong nhân dân và cán bộ, đảng viên ta mà giáo dục lẫn nhau, đó chính là một cách tuyên truyền giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin thiết thực nhất”…(2).
Như vậy chỉ trong một đoạn văn ghi lại lời Bác, dài hơn 100 chữ, đã có 7 lần Bác nhắc đến “tình nghĩa”, trong đó có 4 lần Bác sử dụng mệnh đề “Sống với nhau có tình có nghĩa”; đồng thời cũng 4 lần Bác nói về “chủ nghĩa Mác-Lênin” từ hiểu đến thực hành, tuyên truyền, giáo dục. Đây không phải là phép điệp từ của tu từ học thông thường mà là một sự chủ ý nhấn mạnh, khẳng định, thể hiện nỗi niềm đau đáu trong suy tư và mong đợi của Hồ Chí Minh về học tập, hiểu biết thực hành lý luận cách mạng, rèn luyện tư cách đạo đức của người cách mạng, của cán bộ đảng viên, điều mà Người đã nêu ra trong bài giảng tại các lớp huấn luyện cán bộ cách mạng được mở ra ở Quảng Châu (Trung Quốc) trong những năm 1925 – 1928 nhằm chuẩn bị về tư tưởng và lý luận, lực lượng và tổ chức cho sự thành lập Đảng tiên phong lãnh đạo toàn dân tộc đi lên con đường đấu tranh cách mạng, triệt để giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.
Trở lại với đoạn văn trích, lời Bác Hồ nói, tháng 6-1968, chúng ta thấy, trước hết Bác khẳng định: “Nhân dân ta từ lâu đã sống với nhau có tình có nghĩa” cũng tức là “Sống với nhau có tình có nghĩa” đã trở thành giá trị truyền thống, đạo lý làm người tốt đẹp của nhân dân ta. Lời Bác nói cũng chính là ngôn ngữ thường ngày của mỗi người dân Việt, truyền đời, tiếp nối qua bao thế hệ. “Sống với nhau có tình có nghĩa” từ trong suy tư được thể hiện ra thành lời nói, việc làm, hướng nội và hướng ngoại, tự nhủ và khuyên bảo nhau, là mệnh lệnh của lương tâm, trái tim cá nhân và là sức mạnh của dư luận xã hội mang ý nghĩa bình phẩm, đánh giá, phê phán điều chỉnh ý nghĩa, thái độ, hành vi ứng xử của mỗi người. Thay vì là những phạm trù đạo đức vốn mang tính trừu tượng, lý thuyết sách vở, chẳng hạn như Trung, Hiếu, Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín cần rất nhiều sự diễn giải, biện luận thì “Sống với nhau có tình có nghĩa” lại như những gì diễn ra trong cuộc sống thực sinh động, cụ thể, trực tiếp với sự trải nghiệm của mỗi người khi sống với nhau có tình có nghĩa, mình sống có tình có nghiã với mọi người và mọi người sống có tình có nghĩa với bản thân mình, ngược lại sẽ là vô tâm, vô tình, vô cảm, thờ ơ, hững hờ, bạc nghĩa, bội nghĩa, ăn cháo đá bát, rút ván qua cầu.
Hồ Chí Minh đã nói “một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”(3). Đây cũng là định hướng cơ bản cho việc đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động dạy học và giáo dục trong các trường học. Mỗi người chúng ta đang “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ chí Minh”, đạo đức Hồ Chí Minh đó là ‘sống với nhau có tình có nghĩa và là ra sức làm tròn nhiệm vụ cách mạng. Thấm nhuần những lời khuyên bảo của Bác Hồ, chúng ta càng sáng tỏ hơn những vấn đề cơ bản của cuộc vận động lớn, từ mục tiêu đến nội dung, từ cách thức đến phương pháp, để qua cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, mỗi người sống với nhau có tình có nghĩa càng cao đẹp hơn, và làm tròn nhiệm vụ cách mạng./.
Nguyễn Đức ThạcHội Khoa học Tâm lý giáo dục Hà Nội——————— (1), (2) Hồ Chí Minh, Tuyển tập, t.2, Nxb ST, H, 1980, tr.477-493, 486-487 (3) Sđd, t.1, tr.208
------
Câu chuyện Bát Nhã tuần này đặt lại câu hỏi về cái gọi là 'có tình có nghĩa' . Nhớ ngày nào ông TNH được võng lọng đưa rước ... và ngày nay các tu sĩ tại Bát Nhã bị lôi kéo đánh đập ...
Vậy thì cái gọi là 'có tình có nghĩa ' được thực hiện ở đâu .
Có lẽ việc học tập tư tưởng này chưa được đến tai ông Đức Nghi , nhưng chuyện đưa tư tưởng HCM vào chùa đã được thực hiện rồi cơ mà ?
Mà cũng hay nhỉ, họ nói là thầy Đức Nghi đã thay đổi hoàn toàn và có 2 thầy Đức Nghi, một của ngày trước và một của bây giờ. Lạ nhỉ, con người thay đổi nhanh vậy sao. Cái gì làm cho người ta thay đổi dễ đến vậy.
Còn nữa...
Cái gọi là 'có tình có nghĩa' cũng phải suy nghĩ khi nhà văn TKTT bị bắt vì có xô xát với hàng xóm láng giềng . Hàng xóm tắt lửa có nhau sao lại thế nhỉ ? Hơn nữa, TKTT trước đây còn là giáo viên mà.
Mà tại sao cái hình Dân trí đưa lên lại có nhiều câu hỏi đến vậy . Chuyện này lại khiến tôi nhớ tới : Hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin là phải sống với nhau có tình có nghĩa. Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình có nghĩa thì sao lại là hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin được!...
Việc gắn CN MLN với 'có tình có nghĩa' không hiểu 2 phạm trù này được hiểu và thực hiện ra sao ???
Không hiểu CN MLN với việc sống có tình có nghĩa nó có được toàn vẹn như đã nói hay không ?
Chứ kiểu 'hôn nhân hình ảnh' do báo Dân trí thực hiện thì làm bạn đọc xôn xao quá.
Dù sao thì... với có tình có nghĩa dường như lại khiến người ta vơ vẩn ... bao giờ cho tới ngày xưa ...
Cái tình đã nhạt thì liệu cái nghĩa có phai... .
Uhmmmmmmmm, mà đau nhất trong tuần là cái tình cái nghĩa của 16 chữ vàng ...
SGTT có bài về việc ngư dân ta tránh bão ở HS bị trấn lột và đánh đập . Hành động chẳng khác gì cướp biển . Mà đây là bạn cùng theo CN MLN đây ... cái gọi là 'có tình có nghĩa ' ở đâu .
Ừa, cũng phải anh bạn 16 chữ vàng có lẽ không có học tư tưởng HCM.
