Thứ Ba, ngày 05 tháng 5 năm 2015

Hé lộ thủ phạm gây ra cái chết “cụ” Rùa trong đền Ngọc Sơn

-Hé lộ thủ phạm gây ra cái chết “cụ” Rùa trong đền Ngọc Sơn
Hóa ra cụ chết không phải do bom đạn của đế quốc Mỹ mà bị một nhát xà beng trí mạng
PGS.TS Hà Đình Đức bắt đầu nghiên cứu về rùa Hồ Gươm từ năm 1991, thế nên, dường như nhất cử nhất động của “cụ” Rùa đều được ông ghi lại đầy đủ. Giữa những ngày tháng 4 lịch sử, lật giở lại từng trang ký ức, “nhà rùa học” đã kể cho chúng tôi nghe câu chuyện về sự ra đi của “cụ” Rùa đang được dựng tiêu bản trong đền Ngọc Sơn.
Ngày “cụ” Rùa đến Ngọc Sơn lạ thế
Cách đây gần nửa thế kỷ, vào thời khắc mà miền Bắc đang phải căng mình trực chiến trước những trận giội bom như bão táp của đế quốc Mỹ, khu vực Hồ Gươm bỗng xuất hiện một hiện tượng lạ. Mặt nước bỗng nhiên lay động, xô từng đợt sóng lớn vào khu vực gần nhà Thủy Tạ bây giờ. Đến thời điểm gần trưa, phía dưới làn nước xanh trong, bỗng xuất hiện một “cụ” Rùa to bằng cái nia cứ nổi lều phều trên mặt nước, chốc chốc lại thò mũi lên thở phì phì. Hàng trăm người dân hiếu kỳ đã chen chân ven hồ, hướng ánh mắt tò mò ra phía khu vực nơi “cụ” đang nổi. Khi đó, việc tụ tập thành đám đông là điều cần tránh, vì như thế sẽ thu hút sự chú ý và bị ném bom là điều dễ xảy ra.
Sự việc ngay lập tức được báo cho chính quyền sở tại. Lực lượng an ninh bên khu vực Hồ Gươm đã có mặt để nắm bắt và giải quyết tình hình. Nếu điều không may xảy ra, bom Mỹ oanh tạc đúng điểm tập trung đông người, sẽ có nhiều người thiệt mạng. Và, tính mạng “cụ” Rùa chắc chắn cũng bị đe dọa. Lúc này, phía ngoài xa, “cụ” Rùa nổi lên với nhiều biểu hiện khác lạ. Mặc dù đã dùng mọi cách đẩy “cụ” ra xa bờ, nhưng “cụ” vẫn không thể hiện động thái gì và lại bơi vào bờ. Theo “nhà rùa học” - PGS. Hà Đình Đức, lúc ấy, “cụ” Rùa có vẻ yếu lắm, nổi trên mặt nước nhưng không giữ được trạng thái tự nhiên, thoải mái. Trên chiếc mai khổng lồ, rêu mốc, có một đám bọt màu hồng to như cái mũ sùi lên. Đám bọt ấy cho thấy rùa đang bị thương. Lúc này, giả thuyết đặt ra: “Cụ” bị trúng mảnh bom đạn từ hai hôm trước.
Đúng lúc đó, một nhóm người của quốc doanh cá (đơn vị được phép khai thác cá ở Hồ Gươm) phóng mô tô 3 bánh đến. Đỗ xịch ngay chỗ đám đông, họ hò nhau xuống thuyền, giăng lưới quây lại, kéo “cụ” Rùa vào bờ. Cũng cần nói thêm, thời điểm đó, họ vẫn nghĩ rằng, đây chỉ là con ba ba không lồ chứ Hồ Gươm chẳng có loài rùa nào lớn như thế. Đám người cùng nhảy xuống hồ rồi hò nhau vần “cụ” lên bờ, vật ngửa “cụ” ra, trói 4 chân và thít cái thòng lọng to đùng vào cổ “cụ” Rùa.
Lát sau, người của công ty thực phẩm đến khiêng “cụ” lên xe đem đi xẻ thịt bán. Tuy nhiên, khi vừa kéo lên thùng xe, nhóm người trên nhận được chỉ thị của Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Trần Duy Hưng. Nội dung chỉ thị nêu rõ, công an có nhiệm vụ bảo vệ “cụ” Rùa, còn cơ quan y tế phải vào cuộc cứu chữa khẩn cấp. Nhờ có chỉ thị kịp thời này của Chủ tịch UBND TP, “cụ” Rùa nhanh chóng được đưa về căn nhà số 90 phố Thợ Nhuộm (bây giờ là trụ sở BQL Di tích đền Ngọc Sơn) để cứu chữa. Nhưng, “cụ” Rùa đã không qua khỏi vì vết thương quá nặng.
Bí ẩn về thủ phạm “ra tay” vói “cụ” Rùa
Sự ra đi bất thường của “cụ” Rùa khiến các lãnh đạo thành phố lúc đó đứng ngồi không yên. Một chuyên án điều tra về cái chết “cụ” Rùa Hồ Gươm đã được thiết lập ngay sau đó, thế nhưng việc tìm ra thủ phạm thực sự gây ra vết thương trên mai “cụ” lại không hoàn toàn đơn giản. Khi thực hiện bài viết này, chúng tôi cũng đã tìm gặp nhiều nhân chứng gắn bó với những sự kiện lịch sử của Hồ Gươm để tìm kiếm câu trả lời, tuy nhiên, điều này là hoàn toàn không dễ dàng. Mọi người nhớ rất rõ về thời khắc “cụ” Rùa tạ thế, nhưng họ không thể biết ai là thủ phạm chính xác.
Sinh ra và lớn lên ở phố Thuốc Bắc, Hồ Gươm và cụ Rùa đã trở thành một phần ký ức không thể quên của hoạ sỹ đường phố Hoàng Minh Đức. Mấy chục năm nay, ngày ngày người họa sỹ ấy vẫn ngồi bên Hồ Gươm, vẽ truyền thần cho khách. Trong ký ức của người hoạ sỹ tuổi thất thập ấy, sự ra đi của “cụ” Rùa trong đền Ngọc Sơn vẫn còn ám ảnh ông. Theo lý giải của họa sỹ Minh Đức, vết thương trên mai “cụ” Rùa là do trúng mảnh bom Mỹ. Ông nói: “Vết thương đau đớn khiến “cụ” bơi lên bờ như thể muốn tìm ai đó để cầu cứu. Lúc đó, dân quân đi tuần quanh Hồ Gươm đã nhìn thấy. “Cụ” Rùa lúc đó mặc dù bị thương nhưng vẫn còn khoẻ”.
Tuy nhiên, theo họa sỹ Hoàng Minh Đức, không ngờ, một người nào đó đã nhẫn tâm dùng xà beng đâm một vết chí mạng lên thân thể của “cụ”. Đây chính là lý do khiến “cụ” Rùa tử vong. Chính Chủ tịch UBND TP. Hà Nội lúc đó là ông Trần Duy Hưng đã đưa ra quyết định, tìm cách ướp xác “cụ” lại để người dân Thủ đô về sau biết về “cụ” Rùa ở Hồ Gươm. Tiêu bản “cụ” Rùa đặt trong đền Ngọc Sơn ngày nay chính là “cụ” Rùa hồi đó.
Thế nhưng, một số nguồn tin lại cho rằng, vết thương trên mai “cụ” Rùa là do tác động của xà beng chứ không phải mảnh bom Mỹ. và, “cụ” Rùa đã bị thương trước đó. Trong quá trình thu thập tư liệu xung quanh Hồ Gươm, chúng tôi đã khám phá ra một thông tin khá bất ngờ. Theo đó, vào ngày hôm trước, một nhân viên tên Thu làm thuê cho quốc doanh cá tiến hành thả lưới vét tại khu vực Hồ Gươm. Lúc kéo lưới lên gần mặt nước, ông Thu nhìn thấy một khối đen to như chiếc nia, rêu bám đầy. Theo phản ứng tự nhiên, ông Thu dùng xà beng trên thuyền thủ thế, giáng một đòn vào lưng con vật lạ. Vì vết đâm khá sâu, “vật lạ” đã vùng vẫy suýt kéo cả người lẫn xà beng xuống nước...
Nghe nói, sau khi “cụ” Rùa không qua khỏi, ý thức được hậu quả việc làm của mình và không chịu được sức ép của dư luận, ông Thu đã trốn biệt. Một số nguồn tin cho biết, ông Thu quê ở huyện Vũ Thư (tỉnh Thái Bình). Nghe đâu, sau lần đó, ông đã trốn về quê và không ai biết tung tích gì. Lực lượng chức năng cũng không tổ chức truy tìm vì tình hình chiến tranh bắn phá ngày càng ác liệt. Sau lần đó, mọi người cũng không ai nhắc, đến trách nhiệm của đơn vị khai thác nữa.
Cái chết của “cụ” Rùa trong đền Ngọc Sơn đến nay vẫn còn là nỗi ám ảnh của người dân phố cổ. Họ tiếc thương cho sự ra đi một cách chóng vánh của “cụ”, để lại “cụ Rùa bà” Hồ Gươm một mình cô đơn. Nhiều lần, quan khách thấy “cụ bà” trườn lên đền Ngọc Sơn. Hai mắt ướt sũng như lệ rơi, người ta nói rằng, “cụ bà” đang nhớ người bạn của mình(!?). Đó là những hình ảnh thương tâm lay động bất cứ ai chứng kiến.
Trinh Phúc – An Đức/ Theo Đời sống và Pháp luật
Hà Nội có thêm nhiều “cụ” Rùa khác?
Theo nhiều nguồn tin mà chúng tôi thu thập được, ngoài “cụ” Rùa đang sống, một “cụ” được quàn tại đền Ngọc Sơn, còn có một “cụ” Rùa Hồ Gươm khác nữa cũng đã bị giết. Hiện bộ xương đang được bảo quản trong chùa Hưng Ký (Hoàng Mai, Hà Nội), nơi cất giữ cổ vật của bảo tàng Hà Nội. “Cụ” Rùa này cũng bị một vết thương lớn ở trên mai. Điều lạ lùng là cái chết của "cụ ” Rùa này là một bí ẩn mãi mãi không được khám phá. Chỉ đến khi “cụ” chết nổi trên mặt hồ, người ta mới phát hiện và vớt “cụ" về lọc lấy bộ xương đem bảo quản. Ngoài ra, có một dấu tích cho thấy hiện còn có một “cụ Rùa đang được chăm sóc ở ao Bán nguyệt, cạnh chân núi Nùng (trong khuôn viên vườn Bách thảo Hà Nội).


- Vụ rùa hồ Gươm: Nhiều hạn chế cần rút kinh nghiệm (tt 09/03) 
TT - 8g ngày 8-3, đội vây bắt rùa hồ Gươm gồm gần 20 người thuộc Tập đoàn KAT bắt đầu vây lưới quanh khu vực rùa nằm sát đường Lê Thái Tổ. Việc bủa vây lưới ngay lần đầu thực hiện đã thuận lợi khi rùa hồ Gươm nổi đến 6-7 lần trong vòng lưới vây.


Vết lưới bị thủng do rùa cắn để chui ra - Ảnh: Hải Hồ

Toàn bộ khu vực quanh hồ Gươm, đặc biệt là tuyến phố Lê Thái Tổ, bắt đầu trở nên kẹt cứng. “Số lượng người xem đông đến hàng vạn” - một thành viên ban chỉ đạo của TP Hà Nội nói. Suốt gần sáu giờ vây bắt rùa, lực lượng Công an TP, thanh tra giao thông phải huy động hàng trăm cán bộ, chiến sĩ thiết lập vành đai bảo vệ tới ba vòng nhưng cũng không ngăn được dòng người dồn về khu vực này.
Theo nhận định của một số chuyên gia thủy sản, cả hai khâu chuẩn bị về phương tiện vây bắt như lưới, xuồng và đội ngũ thực hiện các phương án vây bắt đều chưa đạt, dẫn đến kế hoạch không thành. Ghi nhận trong quá trình triển khai vây bắt rùa hồ Gươm từ 8g đến gần 13g cho thấy việc triển khai dùng lưới vây bắt, các đơn vị của Hà Nội đã không lường hết được khó khăn. Suốt năm giờ, vòng vây lưới chỉ nhúc nhích được vài centimet do mắc phải các chướng ngại vật dưới lòng hồ. Tiếp tục sử dụng lưới nhỏ vây bắt vòng trong nhưng phải mất gần hai giờ sau lưới mới được các cán bộ của Tập đoàn KAT mang tới. Đến khi có lưới nhỏ lại xảy ra tình trạng thiếu người xuống hồ kéo lưới. Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Văn Khôi trực tiếp chỉ đạo cuộc vây bắt phải liên tục đốc thúc các đơn vị huy động lực lượng quân đội, dân phòng, tình nguyện viên của quận Hoàn Kiếm cùng các cán bộ công nhân Công ty Thoát nước Hà Nội nhưng chỉ có khoảng 40 người tình nguyện xuống hồ kéo lưới trong điều kiện thời tiết giá rét. Đánh giá việc tổ chức lực lượng vây bắt rùa, ông Khôi cho rằng việc tổ chức vây bắt còn hạn chế và cần phải rút kinh nghiệm.
Trao đổi nhanh với Tuổi Trẻ, giám đốc Sở Khoa học - công nghệ Hà Nội Lê Xuân Rao khẳng định tất cả mọi công đoạn từ khâu chuẩn bị phương tiện đến tổ chức vây bắt, kể cả chi tiết rùa cắn rách cả hai lần lưới bủa vây trở lại hồ đều đã được TP rút kinh nghiệm. Trước mắt, ông Rao cho biết TP tiếp tục duy trì phương án dùng lưới mềm để vây bắt rùa trong thời gian tới, kết hợp với phương án tự nhiên để rùa tự bò lên chân tháp qua bốn cửa đã mở sẵn. Riêng về thời điểm tổ chức vây bắt tới đây, ông Rao cho biết hiện tại TP vẫn chưa xác định thời điểm cụ thể.
XUÂN LONG

  Rùa Hồ Gươm trốn thoát vì lưới là hàng “phế phẩm” (VTC). Một thành viên hội đồng cứu rùa hồ Gươm cho biết, lưới để bắt rùa là hàng phế phẩm, không đảm bảo chất lượng. Hà Nội đã giao cho đơn vị khác làm lưới để sử dụng bắt cụ Rùa lên cứu chữa thời gian tới.

Sau cuộc vây lưới bắt rùa không thành công, chiều 8/3, giới chức và các nhà khoa học có cuộc họp rút kinh nghiệm, đưa ra phương án đưa cụ lên chữa thương.

"Tại cuộc họp, bên làm lưới đã nhận khuyết điểm rằng họ đã mua lưới ở chợ, là hàng phế phẩm, chứ không phải lưới thành phẩm chất liệu tốt", ông Nguyễn Ngọc Khôi, thành viên Hội đồng chữa trị cụ Rùa, đội trưởng đội lai dắt rùa hồ Gươm, cho biết. "Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng thừa nhận đây là lần đầu nên chưa có kinh nghiệm đánh giá lưới thế nào".

Tấm lưới bị rách là do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giao cho Chi cục thủy sản Hà Nội đặt làm tại Hải Phòng, địa phương có nhiều kinh nghiệm trong đánh bắt.

Trong thời gian tới, thành phố Hà Nội giao cho Tập đoàn Thương mại Hà Nội Khanh Anh Trang (KAT), công ty có kinh nghiệm trong chăm sóc loài rùa, đứng ra làm lưới thay cho lưới đã rách.

Ông Khôi tiết lộ: "Tấm lưới mới lớn gấp 5 lần lưới cũ, dự kiến trong 3 ngày KAT sẽ hoàn thành, việc làm lưới bắt đầu ngay trong ngày 9/3".

Tấm lưới bị rách không đảm bảo chất lượng. Ảnh: Hoàng Hà. 

Giải thích về việc 36 dân quân tự vệ, lực lượng không có chuyên môn trong đánh bắt, đã xuống hồ để kéo cụ Rùa lên, ông Khôi cho hay trong kế hoạch, thành phố để 20 người của công ty KAT lai dẫn rùa hồ Gươm. Sau đó nhiều người cho rằng do bùn dầy, lưới nặng, cần huy động thêm người", ông Khôi cho biết thêm.

Tiến sĩ Nguyễn Viết Vĩnh, chuyên gia thủy sản, thì cho rằng, nếu bắt lần một không thành, thì khó nghĩ đến lần hai. Ông Khôi đồng tình là bắt lần sau sẽ rất khó, nhưng vẫn khẳng định: "Chúng tôi sẽ bắt được".

Thời gian thực hiện bắt rùa hồ Gươm sẽ do Ủy ban nhân dân thành phố quyết định sau, ông Khôi cho biết.

Cuộc giải cứu cụ Rùa thu hút hàng nghìn người dân đến xem. Anh Nguyễn Văn Biên, nhân viên đội cứu hộ rùa chia sẻ: “Tất cả vì cụ Rùa, chúng tôi muốn cứu cụ Rùa khỏi vết thương trên mình. Với người dân thủ đô, cụ Rùa hồ Gươm rất quan trọng trong đời sống tâm linh".

Sau cuộc vây bắt không thành này, nhiều người dân cho rằng nên tính phương án khác hữu hiệu hơn. Ông Trần Văn Thành, ở Hàng Bông nêu ý kiến, nên để cụ Rùa tự trèo lên tháp theo tập tính sinh hoạt. "Tôi thấy lực lượng kéo lưới quá mỏng, lại kéo bằng tay, không có áo chuyên dụng, thì làm sao bắt thành công được", ông Thành tỏ vẻ không hài lòng.

Theo VnExpress

-Vì sao cụ rùa “trốn thoát”? (VietNamNet) – Khoảng 13h chiều ngày 8/3, cụ rùa Hồ Gươm đã thoát khỏi vòng lưới bủa vây trong sự ngỡ ngàng của hàng ngàn người chứng kiến. Vì sao cụ rùa trốn thoát?-

- Hình ảnh cứu rùa hồ Gươm(bbc)-Cụ Rùa đã trốn thoát, vì sao, do ai?


- - Vây bắt rùa Hồ Gươm bất thành (TT&VH).   – Vietnam rescue effort for revered turtle (AFP/Mysinchew.com).   – Rescuers try to capture Hanoi’s sacred turtle (AP/Guardian).-Rescuers work to net Vietnam's sacred turtle (Straits Times)- HANOI - THOUSANDS of Vietnamese jostled and climbed trees around a central Hanoi lake on Tuesday to watch rescuers attempt to save an ailing rare turtle that's revered by the nation as sacred. Dozens of workers waded chest-deep through the chilly green water in Hoan Kiem Lake to try to capture the giant freshwater creature for the first time so it could be pulled to an island and treated.
Chuyện nhóm bạn trẻ “xây nhà” cho cụ rùa (VNN).   - Phỏng vấn ông Dương Trung Quốc: Việc gán cho rùa Hồ Gươm tính cách « linh thiêng » cản trở việc làm sạch hồ và chữa bệnh cho rùa — (RFI). -– Nguyễn Hưng Quốc: Chuyện rùa ở hồ Hoàn Kiếm (VOA’blog).  – Con rùa cháu tiên —  (Trương Nhân Tuấn).

Tổng số lượt xem trang